Zen Zien Zen Zingen

november 4, 2013 in Blog bericht

Drawing Eva Cassidy Tekening

Sinds september volg ik aan het LAK in Leiden de cursus ‘spelen met je stem’ van Scott Blick. Het is geen standaard cursus zingen. De aanpak van Scott is anders. Dat hoor ik van andere deelnemers, want zelf ik heb nooit eerder een zangles gevolgd. Nu de lessen vorderen, begin ik te begrijpen waar het om draait. Scott leert een vorm van ‘inpanningsloos’ zingen; zingen waarbij je de kaakspieren en strottehoofd zoveel mogelijk ontspant en het geluid vrij naar buiten kan. Hierdoor doet het me sterk denken aan zen tekenen. Net zoals een ontspannen hand (en arm) als vanzelf lijnen op papier zetten, kun je door ontspanning van je kaak en keel het geluid vrijer naar buiten laten stromen. Het geluid klinkt voller en helderder terwijl het je minder moeite kost.

Het is eigenlijk geen zingen, Scott heeft het over spreken. Het overbrengen van een tekst (de songtekst) waarbij je zo dicht mogelijk bij jezelf blijft. Je bent volgens hem van nature al expressief genoeg. Vergelijk het met tekenen en je zou kunnen zeggen: een spontane simpele krabbel op papier zegt vaak meer dan een tot perfectie uitgewerkte tekening waaruit alle spontaniteit is verdwenen.

Ik had nooit gedacht dat er zoveel overeenkomsten zouden zijn tussen zingen en tekenen. Net als met tekenen denken veel mensen dat ze niet kunnen zingen. Het is niet waar. Je zal niet allemaal een top zanger (of kunstenaar) worden, maar daar gaat het niet om. Het gaat erom dat je het beste kunt halen uit jezelf door je stem optimaal te gebruiken en je bewust te worden hoe het werkt. Net als bij zen tekenen draait het in de lessen van Scott om energie. Het doel is dat energie vrij kan stromen. Dit doe je door de juiste houding aan te nemen en bijvoorbeeld door gronden.

Betekent dit dat je door het zingen automatisch ‘zen’ wordt?
Nou nee, niet bepaald, want net als bij het maken van een tekening kunnen, zeker in het begin, de frustraties hoog oplopen wanneer het niet lukt. Nog veel meer dan tijdens het tekenen wordt je geconfronteerd met jezelf. Je bent niet alleen met je tekenpapier en je gevonden eikenblad. Je staat voor publiek en dat kan de druk wat opvoeren.
Grappig genoeg gebruik je tijdens het zingen, net als tijdens het tekenen, je ogen om ‘ín het hier en nu te komen’ en alle opkomende (negatieve) gedachten los te laten. Door tijdens het zingen/ spreken je publiek heel bewust aan te kijken, maak je vanzelf contact met de buitenwereld en laat je het denken los. Je focust op het overbrengen van een boodschap en maakt je niet druk meer om het resultaat, je eventuele verlegenheid en onzekerheid. Dat is tenminste wat je kunt leren van zen zingen. Kortom, je leert een hoop zaken los te laten.

Nu blijft er nog één lastig punt, vind ik, en dat is de tekst. Doordat je werkt met de tekst van een ander, heb je steeds je hoofd nodig om je de woorden te herinneren. Je moet je de woorden eerst eigen maken. Zorgen dat je ze kunt dromen.“Learn by heart’ zeggen de Engelsen niet voor niets. In de lessen wordt hiermee geoefend. Je moet leren begrijpen wat je werkelijk zegt. Kortom, kies voor deze lessen geen ingewikkelde songteksten en kies een onderwerp dat je aanspreekt, des te dichter komt het bij jezelf. Zo werkt het bij het tekenen tenslotte ook: kies een onderwerp dat je aan het hart gaat en het tekenen gaat een stuk makkelijker. Je geniet van wat je doet, krijgt er plezier in en het resultaat volgt vanzelf…

Hieronder de twee liedjes die ik heb gekozen: